خداپرستي و سير و سلوک عملي:
عبوديت توحيدي و آگاهانه و عاشقانه خداوند و ترك محبت دنيا و انقطاع کامل از آن که راهکار كلي عرفان و سير و سلوک در بخش عمل است, نيز بسيار گسترده است. در حقيقت انسان هر انتخاب خوبي که مي کند, در قالب خدا پرستي انجام مي دهد, حتي انتخاب غذاي خوب, همسر خوب, مکان خوب براي زندگي اگر بر محور خدا و براي رضاي خدا باشد, خدا پرستي محسوب مي شود,

 چه رسد به انتخاب دوست خوب, استاد خوب, مدرسه خوب و کتاب خوب. ان صلاتي و نسکي و محياي و مماتي لله رب العالمين.


در اين راستا تمام جوارح و جوانح انسان وظيفه عبودي و توحيدي خاص خود را دارد و در حقيقت همه وجود انسان وارد پرستش خدا مي شود. چشم فقط بايد خدا را ببيند و در مسير خواست خدا ببيند و گوش هم خدا پرستي اش اين است که به خدا گوش کند و به غير خدا گوش ندهد. دست تنها کارهاي خداپسندانه انجام دهد و ظلم نکند پا تنها به سوي خدا و براي خدا حرکت کند و شکم تنها چيزي بخورد که خداوند راضي است و انديشه انسان به چيزي فکر کند که خدا در آن باشد, فقط به خدا بيانديشد و يا خدايي بيانديشد

و........ تا جايي که تمام وجود انسان فاني در خدا شود.
از اين منظر تمام فعاليت هاي فردي و اجتماعي انسان اگر در راستاي توحيد و براي خدا باشد, عين ديانت است, يعني تمام فعاليت هاي سياسي, اجتماعي و فرهنگي و حتي فعاليت هاي اقتصادي انسان عين ديانت و خداپرستي و در راستاي ساخت خود و جامعه اسلامي است. مرحوم مدرس که فرمود: سياست ما عين ديانت ما است, حرف توحيدي بسيار دقيقي را زده است. البته نفرمود: جزء دين است و بحث عينيت را مطرح کرده است که بسيار دقيق تر است از جزئيت است.

عين دين, يعني شما کار اقتصادي هم که مي کنيد اگر موحد باشيد, کارتان عين عبادت خدا و يکتا پرستي است. کار سياسي هم که مي کنيد, داريد خداپرستي مي کنيد و حتي براي نظام اسلامي موشک هم که مي سازيد اين کار عين عبادت و ديانت است و باعث کمال و رشد انسان و جامعه مي شود.

در اين آستان تمام فعاليت هاي انسان رنگ و بوي خدايي دارد و در قالب عبوديت مطرح مي شود و چنين رويکردي است که در نهايت انسان را به نهايت شکوفايي فردي و اجتماعي خود مي رساند.

مراحل خداپرستي و سير و سلوک عملي:
خداپرستي نيز مراحل کلي و دسته بندي خاصي دارد که طي کردن آن براي رسيدن به سير و سلوک و خدايي شدن انسان ضرورت دارد. مبناي اين مراحل همان شناخت هاي نظري و اعتقاد به آنها است که در عبادت, عمل و اخلاق فردي و اجتماعي انسان ظاهر مي شود.
مهمترين مراحل سلوک عملي عبارت ا ست از:
- ايمان به خداوند و قبول اين معنا که انسان با روابط گسترده با خداوند به کمال و سعادت خود مي رسد و بدون خدا زندگي و دنيا و آخرت انسان تباه خواهد شد.


- حاکم ساختن اراده خداوند بر اراده خود و عبوديت کامل خداوند در دو مرحله قرب فرايض و نوافل است که اصطلاحا به آن فناي في الله گفته مي شود. حضرت على(ع) نيز مى‏فرمايند: «اگر خدا را دوست مى‏داريد محبّت دنيا را از قلب‏هايتان خارج كنيد»،

(ميزان‏الحكمه، ج2، ص 228، ر 3167).

- تخلق به صفات الهي و آراسته شدن به فضايل اخلاقي. در اين راستا اصلاح صفات شخصيتي و پاک سازي دل و درون از رزايل اخلاقي, از طريق راهکارهاي علم اخلاق و تمرين آن ها در معاشرت با مردم و رعايت اخلاق اجتماعي يکي از مراحل وسيع و پر اهميت سير و سلوک محسوب مي شود.
- پاکسازي و تهذيب نفس از عادت هاي بد و دلبستگي ها و وابستگي ها و اموري که مانع کمال و سير و سلوک انسان به سوي خدا تلقي مي شود نيز از مراحل سير و سلوک است.

- انجام وظايف واجب عبادي در قبال خداوند و عمل به احکام الهي و ترک گناهان که باعث تحصيل صفت تقوي در انسان خواهد .
- تقويت ارتباط عاشقانه با خداوند و اولياي معصومين(ع) او و مومنان اهل ولايت و محبت, از طريق انجام مستحبات و زيارات و مانند آن.


- يکي از مهمترين مراحل که بعد اجتماعي دارد, جهاد و مبارزه با دشمنان خدا است. علاوه بر جهاد اکبر که با دشمن دروني نفس انجام مي شود, جهاد اصغر هم خيلي سازنده است و شايد ايمان انسان و صداقت و اخلاص او در اين مسير با جهاد است که محک مي خورد و راستي آزمايي مي شود. الجهاد باب من ابواب الجنه. جهاد خود دري است از درهاي بهشت که مومنين راستين از طريق آن به ملاقات خداوند مي روند.

 الحقیر:کاظمی